کد خبر: 20502
تاریخ انتشار: مرداد 5, 1405چرا مردم خودجوش،میداندار مراسم قائدشهید بودند؟/ نگاه تمدن سازی رهبری
به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، اگرچه از آن روزهای پرشور و بینظیر تشییع میلیونی رهبر شهیدمان میگذرد، اما مشهد همچنان در تب و تاب آن حماسه عظیم به سر میبرد؛ شهری که میزبان میلیونها دلداده از اقصی نقاط ایران بود تا در تشییع و خاکسپاری قائد شهید امت شرکت کنند. مردمی با رنگها، لهجهها و گویشهای مختلف، اما همه یکدل و یکصدا خود را به مزارمطهر قائدشهید میرسانند. درمورد ابعاد تشیع میلیونی قائدشهید و خانواده مظلوم ایشان، خبرنگار تسنیم با فرشید فلاح، مدیرعامل بنیاد بینالمللی فرهنگی امام رضا (ع)، در یک گفتوگوی صمیمانه از شکوه حضور مردم ایران در تشیع قائد امت پرداختهاند که در ادامه میخوانید. تسنیم: آیا میتوان گفت این جلوههای مردمی و شگفتانههای فرهنگی، آغازگر حرکتی بزرگ برای آینده است؟ فلاح: بله، قطعاً این حضور را میتوان نقطه عطفی دانست. مردم با شوق و ارادت وارد میدان شدند و آنچه در مشهد مشاهده کردیم، جلوهای کمنظیر از وحدت، همدلی و همراهی ملی بود. ما شاهد حضور چند میلیون نفر در مشهد بودیم، اما نهتنها کمبودی در زمینه خدمات اولیه مانند نان و آب و امکانات مورد نیاز زائران دیده نشد، بلکه مردم خودجوش در خیابانها ایستادند و با تابلوهایی که در دست داشتند، برای اسکان رایگان و خدمترسانی به مهمانان اعلام آمادگی کردند. این اتفاق، نشاندهنده سرمایه عظیم اجتماعی ملت ایران بود و پیامی روشن برای داخل و جهان به دنبال داشت؛ اینکه مردم ایران در بزنگاههای تاریخی، با وجود تفاوتهای ظاهری، در مسیر ارزشهای مشترک خود متحد و یکپارچه هستند. مردم خودجوش، میداندار مراسم قائدشهید بودند تسنیم: این وحدت و یکصدایی که در آن روزها در مشهد شاهد بودیم، چه پیامی برای کشور و جهان داشت؟ فلاح: پیام این حضور این بود که خون بر شمشیر پیروز است و میتواند مصداق «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» باشد. این حضور نشان داد مسیری که امام خمینی (ره) آغاز کرد و رهبر شهید ما با تمام وجود ادامه داد، در میان مردم ریشه دوانده است. ایشان راه امام را با همه وجود باور داشت؛ استقلال، آزادی، اتکا به خداوند متعال و اهلبیت (ع) را باور داشت و یقین داشت راه حق، به پیروزی میرسد. او این باورها را نه فقط در سخن، بلکه با گوشت و پوست و استخوان خود پذیرفته بود و امروز مردم ایران قدردان این خادم خود هستند. در مشهد شاهد افزایش حس ایراندوستی، وطنپرستی و همبستگی ملی هستیم. این فضا در مشهد به دلیل جایگاه ویژه این شهر، مجاورت با بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) و ارتباط عمیق مردم با رهبر شهید، پررنگتر بود. مردم مشهد او را فرزند خود میدانند؛ کسی که سالها برای مأموریتهای بزرگ در عرصه ملی و جهانی تلاش کرده است. این رابطه عاطفی و معنوی، در قالب حضوری گسترده به نمایش درآمد. تسنیم: برنامههای بنیاد بینالمللی فرهنگی امام رضا (ع) در آن ایام چه بود؟ فلاح: بنیاد تلاش کرد در کنار این رویداد بزرگ ملی و جهانی، سهم فرهنگی خود را ایفا کند. ما در کنار بزرگترین رویدادهای جهانی بدرقه رهبر شهید در تهران، قم، کربلا، نجف و مشهد، با ظرفیت فرهنگی خود حضور داشتیم. این رویداد کمنظیر در عرصه جهانی بود و شاید نمونهای مشابه آن در آینده تکرار نشود. ما نیز خواستیم به سهم خود در این مسیر گام برداریم و نشان دهیم که خریدار این محبت و ارادت هستیم. یکی از برنامهها، برگزاری جشنواره و مسابقه تولیدات فضای مجازی رضوی با محوریت امام رضا (ع) بود که بخش ویژهای نیز به تولید محتواهای مرتبط با بدرقه رهبر شهید اختصاص یافت. سامانه «شمس توس» فعال شد و علاقهمندان توانستند آثار خود را در این سامانه به اشتراک بگذارند. همچنین اداره کل فرهنگ و ارشاد البرز و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان در برگزاری بخش جشنواره فضای مجازی مشارکت فعال داشتند. هدف ما بهکارگیری ظرفیت عظیم فضای مجازی برای ثبت، روایت و تبیین این رویداد تاریخی بود.همچنین یک مسابقه عکاسی رضوی با میزبانی مردم استان البرز برگزار شد که بخش ویژهای با عنوان «بدرقه یار» به آن اضافه گردید. افراد حاضر در شهرهای مختلف توانستند تصاویر خود را بارگذاری کنند. این مسابقه در دو سطح عمومی و تخصصی برگزار شد و آثار منتخب داوری شدند. تسنیم: از برنامههای بنیاد در مشهد و خیمه هنر بگویید. فلاح: با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، خیمه هنر در میدان شهدا برپا شد و به مدت پنج روز فعالیت داشت. برنامههایی مانند شب شعر با حضور چهرههای شناختهشده، خوشنویسی، تذهیب، گروههای سرود، دمامزنی، موسیقی آئینی، تواشیح و تعزیه از ساعت 18 تا 23 برگزار شد و استقبال زائران بسیار خوب بود. همچنین در حال آمادهسازی ویژهنامه علمی و پژوهشی درباره شخصیت رهبر شهید و نگاه تمدنساز ایشان هستیم. دو نشریه تخصصی «فرهنگ اهلبیت (ع)» و «فرهنگ رضوی» با رتبه پژوهشی، مقالات علمی مرتبط را در قالب ویژهنامه منتشر خواهند کرد. فراخوان مقاله ارائه شده و از پژوهشگران دعوت کردهایم تا آثار خود را ارسال کنند. بیش از 200 نفر در قالب تیمهای مختلف از انجمن سینمای جوانان ایران و مجموعههای مستندسازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مشهد حضور داشتند. ما تلاش کردیم با این مجموعهها همکاری و پشتیبانی لازم را داشته باشیم تا این حماسه مردمی برای آیندگان ثبت و ماندگار شود. تمدنسازی بدون فرهنگ ممکن نیست؛ نگاه زیربنایی رهبر شهید به تحول اجتماعی تسنیم: با توجه به جایگاه فرهنگ در اندیشه امام خمینی (ره) و رهبر شهید، هنر انقلابی چه ویژگیهایی دارد؟ فلاح: برخلاف مکاتب سوسیالیسم و لیبرالیسم که اقتصاد را زیربنا میدانند، در نظام فکری اسلام، فرهنگ زیربناست. امام خمینی (ره) تأکید داشتند اصلاح هر چیزی از اصلاح فرهنگ آغاز میشود و فرمودند ما برای نان و پنیر انقلاب نکردیم. از نگاه اسلام، فرهنگ مسیر خوشبختی یا بدبختی ملت را تعیین میکند. رهبر شهید نیز همین نگاه را داشتند و فرهنگ را اساس حرکت جامعه میدانستند. رهبر شهید شخصیتی عمیقاً فرهنگی داشتند. ایشان از کتابخوانترین افراد جامعه بودند و در میان مسئولان و حاکمان کشورهای مختلف، کمتر شخصیتی با این میزان ارتباط با کتاب، ادبیات، هنر و جریانهای فرهنگی یافت میشود. با فرهنگهای گوناگون جهان آشنا بودند، موسیقی را میشناختند، با قومیتهای مختلف ایران ارتباط داشتند و برای همه اقوام احترام ویژهای قائل بودند. شاعر بودند، شعر را دوست داشتند، با نویسندگان، شاعران، هنرمندان سینما و تلویزیون ارتباط صمیمی داشتند و به هنر بهعنوان ابزاری برای انتقال پیام و ساختن آینده نگاه میکردند.ایشان در حوزه شعر جایگاه خاصی داشتند؛ هم شعر را میشناختند، هم با شاعران معاصر ارتباط داشتند و هم خود اهل سرودن شعر بودند. حتی وصیت ایشان برای دفن در حرم مطهر امام رضا (ع) به صورت شعر بیان شده است که نشاندهنده عمق پیوند ایشان با ادبیات، معنویت و فرهنگ اهلبیت (ع) است. متأسفانه به دلیل شرایط اجتماعی و سیاسی، آنگونه که باید شخصیت فرهنگی ایشان را نشناختیم. همان تعبیر زیبای محسن چاوشی که گفت «گرد معاصرت نگذاشت که آنگونه که باید تو را بشناسیم»، بسیار قابل تأمل است. امروز فرصت مناسبی برای حوزههای علمیه، دانشگاهها و پژوهشگران فراهم شده تا شخصیت ایشان را دقیقتر بررسی کنند. تسنیم:در دیدارهایی که با قائدشهید داشتید. خاطرهای از این دیدارها دارید؟ فلاح: بله، مانند بسیاری از فعالان فرهنگی و هنری، توفیق دیدار با ایشان را در محافل مختلف داشتیم. نکته جالب، علاقه واقعی ایشان به هنرمندان و شاعران بود؛ نه بهعنوان رفتار تشریفاتی، بلکه از روی باور. در دوران حضور در مشهد، هنوز افرادی هستند که با ایشان محافل شعری داشتند. یکی از ویژگیهای ارزشمند ایشان، حفظ ارتباطات انسانی از دوران مبارزه و تبعید تا پایان عمر بود. با تأکید میگویم عرصه فرهنگ، گوهر تابناکی را از دست داد و پر کردن جای خالی ایشان به معجزه شبیه است. شخصیتی با این میزان شناخت فرهنگی، ادبی، هنری، علمی و دینی، کمنظیر است. در شعر، موسیقی، سینما، ادبیات و کتاب شناخت عمیق داشتند و با نویسندگان و هنرمندان ارتباط برقرار میکردند. آنچه در عرصه سیاست، علم و عزت ملی مشاهده شد، ریشه در همین نگاه فرهنگی و دینی داشت. تسنیم: تغییر ساختار فرهنگی و انقلابی از دیدگاه امام خمینی (ره) و رهبر شهید چه مؤلفههایی دارد؟ فلاح: از نگاه ایشان، فعالیت فرهنگی باید بر پایه مبانی عمیق دینی و ارزشهای اسلامی شکل گیرد. سیره اهلبیت (ع) و قرآن کریم، ستونهای اصلی حرکت فرهنگی بودند. ایشان هم قرآن را میخواندند، هم به آن باور داشتند، هم سیره اهلبیت را میشناختند و هم مسائل روز را با این مبانی تحلیل میکردند. بهعنوان مرجع دینی و فکری، کارآمدی فرهنگ شیعه را در حکومت امروز به نمایش گذاشتند.فرهنگ در نگاه ایشان موضوعی حاشیهای نبود، بلکه اساس حرکت جامعه محسوب میشد. تمدنسازی بدون فرهنگ امکانپذیر نیست. نگاه ایشان این بود که انسانسازی، جامعهسازی و تمدنسازی از مسیر فرهنگ عبور میکند؛ به همین دلیل به کتاب، هنر، شعر، ادبیات، رسانه و تولید محتوای فرهنگی توجه ویژهای داشتند. این همان نگاه امام خمینی (ره) است که اصلاح جامعه از اصلاح فرهنگ آغاز میشود. ضرورت تبیین اندیشه قائد شهید از دانشگاه تا حوزه تسنیم: وظیفه مسئولان و متولیان فرهنگی کشور در شرایط کنونی چیست؟ فلاح: به اعتقاد من، کار اصلی تازه آغاز شده است. اکنون باید با نگاه علمی، پژوهشی و فرهنگی، ابعاد مختلف شخصیت ایشان را بررسی کنیم. دانشگاهها، حوزههای علمیه، مراکز پژوهشی، هنرمندان، نویسندگان و اندیشمندان باید وارد این عرصه شوند و اندیشهها، آرمانها، نگاه تمدنساز و روش مدیریتی ایشان را برای نسلهای آینده تبیین کنند. این یک وظیفه تاریخی برای مجموعههای فرهنگی کشور است. تسنیم: حضور گسترده مردم در مشهد چه پیامی برای آینده فرهنگی کشور دارد؟ فلاح: این حضور پیامی روشن داشت؛ اینکه پیوند میان مردم و ارزشهای فرهنگی، دینی و ملی همچنان زنده و عمیق است. آنچه در مشهد دیدیم، فقط یک مراسم رسمی نبود، بلکه حرکتی عظیم مردمی از دل باورها و عواطف شکل گرفته بود. وقتی مردم بدون دستور، خانههای خود را برای اسکان مهمانان آماده کردند، غذا تهیه کردند و در خیابانها برای خدمترسانی حضور یافتند، نشاندهنده فرهنگ ریشهدار مهماننوازی، ایثار، محبت و دلبستگی به ارزشهاست. مشهد در این بین جایگاهی ویژه دارد؛ پایتخت معنوی ایران و میزبان بارگاه ملکوتی امام رضا (ع). مردم مشهد احساس میکردند از یکی از فرزندان خود استقبال میکنند؛ شخصیتی که سالها با آنها زندگی کرده و ارتباط عاطفی عمیقی برقرار نموده است. آنچه در مشهد اتفاق افتاد، تنها یک رویداد شهری نبود، بلکه اتفاقی ملی و حتی فراتر، رویدادی فرهنگی با پیام جهانی بود. آنچه شاهد آن بودیم، نتیجه سالها کار فرهنگی، تربیتی و اعتقادی است. فرهنگ یکشبه ایجاد نمیشود؛ در طول سالها در جان و ذهن مردم شکل میگیرد. امروز ثمره همان باورها و ارزشهایی را میبینیم که در جامعه ریشه دوانده است. رهبر شهید خود محصول همین فرهنگ بود؛ شخصیتی که با تکیه بر قرآن، اهلبیت (ع)، دانش، هنر و شناخت عمیق از جامعه، مسیر بزرگی را طی کرد. امروز مردم با حضور خود نشان دادند که این مسیر را شناختهاند و به آن تعلق دارند. وظیفه ما در عرصه فرهنگ، حفظ این سرمایه عظیم، انتقال آن به نسلهای آینده و ثبت این حماسه مردمی با ابزارهای فرهنگی و هنری است. مصاحبه از حاجی قربان قنبری خرم انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید