کد خبر: 11204
تاریخ انتشار: اسفند 24, 1404اجتهاد و سیاستمداری؛ دو بال رهبری تازه ایران
به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، پس از شهادت رهبر معظم انقلاب، کشور وارد مرحلهای حساس و تعیینکننده و نگاهها بیش از پیش به استمرار راه امامین انقلاب و حفظ آرمانهای ملت معطوف شد. در این شرایط حساس، آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای از سوی مجلس خبرگان رهبری بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران معرفی شد. این شخصیت با پیشینهای علمی و حوزوی برجسته و سالها حضور مستمر در عرصه تدریس و تحقیق در حوزه علمیه قم، مورد توجه علما، طلاب و صاحبنظران حوزه علم و سیاست قرار گرفته است. سبک زندگی ساده و زهد، تقوای شخصی و اجتماعی، و اشراف کامل ایشان بر مبانی انقلاب و سیاستگذاری، از جمله ویژگیهایی است که سیره علمی، فقهی و مدیریتی ایشان را از دیگران متمایز میکند. با هدف ارائه تصویری جامع از شخصیت، اجتهاد، سبک مدیریتی و نقش آیتالله سید مجتبی خامنهای در تداوم سیره رهبر شهید انقلاب خبرنگار تسنیم از کرج گفتوگویی را با محمدجابر انصاریپور، معاون فرهنگی اداره کل تبلیغات اسلامی استان البرز ترتیب داده که آن را از نظر میگذرانیم. در این گفتوگو، به بررسی ابعاد مختلف شخصیت و سیره علمی، فقهی، مدیریتی و سیاستمداری ایشان پرداخته شده است. تسنیم: زهد و ساده زیستی در سیره رهبر جدید انقلاب تا چه اندازه نمود دارد؟ در خصوص زهد و سادهزیستی در سیره رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران، آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای، آنچه بر اساس گزارشها و مشاهدات نقل شده، حاکی از سبک زندگی ساده و بهدور از تجمل ایشان است. وی سالیان متمادی در شهر قم به تحصیل و تدریس دروس حوزوی اشتغال داشته و در میان طلاب و شاگردان حوزه علمیه دارای کرسی درس بوده است. در این سالها، محل سکونت، رفتوآمدها، نحوه معاشرت و شیوه زندگی ایشان در معرض مشاهده مستقیم شاگردان و ساکنان شهر قم قرار داشته و بسیاری از افراد از نزدیک با سبک زندگی وی آشنا بودهاند. بر اساس مشاهدات شخصی اینجانب که سالها در قم اقامت داشتهام، نحوه زندگی، رفتوآمدها، ارتباط با شاگردان، شیوه پوشش، سبک مراودات اجتماعی و حتی استفاده ایشان از خودرویی ساده، همواره در چارچوبی متعارف و بهدور از مظاهر تجمل بوده است. این ویژگیها در میان مردم و طلاب شناختهشده و مورد توجه بوده و بهعنوان نمونهای از پایبندی بهسادگی در زندگی فردی مطرح میشده است. همچنین در خصوص اخوی بزرگ ایشان، سید مصطفی خامنهای نیز چنین رویکردی در سبک زندگی و نحوه حضور در میان مردم مشهور و شناختهشده بوده است. از صفات بارز آیتالله سید مجتبی خامنهای، زهد و سادهزیستی است که هم از سوی نزدیکان نقل میشود و هم بر اساس مشاهدات مستقیم ما قابل تأیید است. این ویژگی در رفتار فردی، شیوه زندگی و نحوه تعاملات اجتماعی ایشان بهروشنی مشهود بوده و همواره مورد توجه اطرافیان قرار داشته است. همچنین سیره رهبر شهید انقلاب، آیتالله سید علی خامنهای که آقا مجتبی در مکتب ایشان تربیت و تعلیم یافتهاند، همواره برای ما الگو بوده و برای خود ایشان نیز بهواسطه حضور و همراهی نزدیک، بیش از پیش الهامبخش و راهنما بوده است. بر این اساس، اعتقاد راسخ ما بر این است که آیتالله مجتبی خامنهای ادامهدهنده راه پدر خود در همه عرصهها، بهویژه در زمینه زهد و سادهزیستی است؛ ویژگی که از لوازم رهبری در جامعه اسلامی بهشمار میرود و همواره در سیره بزرگان و پیشوایان جامعه اسلامی مورد تأکید و مشاهده بوده است. تسنیم: چه مصادیقی از تقوای شخصی و اجتماعی را میتوان در رفتارهای ایشان مشاهده کرد؟ در مورد تقوای شخصی و اجتماعی ایشان نیز، همانگونه که مشاهده میشود، پدرش آیتالله سید علی خامنهای در سالهای طولانی در عالیترین جایگاه نظام قرار داشتهاند، اما در تمام این سالها مردم هیچگونه جایگاه رسمی، سمت اجرایی یا مراوده مبتنی بر قدرت از سوی آیتالله مجتبی خامنهای مشاهده نکردهاند. حتی اکنون که در جایگاه رهبری قرار گرفتهاند نیز آنچه از ایشان در دسترس بوده، عمدتاً به برخی تصاویر محدود و نیز صوت یا سخنرانیهایی است که در چارچوب جامعه علمی و در میان شاگردان ایشان مطرح شده و یادگارهای علمی آن در میان طلاب و اهل علم باقی مانده است. فراتر از این حوزهها، نمود و حضوری از ایشان در عرصههای عمومی مشاهده نشده است. این وضعیت را میتوان از مصادیق شخصیتی دانست که با وجود قرار داشتن در موقعیتی که میتوانست از عالیترین جایگاهها بهرهمند شود، هرگز از آن استفاده نکرده است. از این جهت، میتوان آن را یکی از نمونههای بارز در کشور دانست که در آن فردی با وجود انتساب به جایگاهی بلند، در طول سالهای عمر خود حتی برای لحظهای از آن جایگاه برای منافع شخصی یا بهرهبرداری فردی استفاده نکرده است. این جایگاه و شیوه رفتار، جایگاهی ویژه و کمنظیر تلقی میشود و میتوان آن را امری قابلتوجه در میان جامعه دانست. تسنیم: به نظر شما رابطه میان زهد و مدیریت کلان کشور چگونه باید باشد؟ سیره ایشان در امتداد سیره رهبر شهید انقلاب قابل ارزیابی است؛ رهبری که بنابر نقلها، فرزندان خود را از هرگونه بهرهبرداری از جایگاه و موقعیت رسمی منع میکردند و بر پرهیز از استفاده شخصی از مسئولیتها تأکید داشتند. آیتالله سید مجتبی خامنهای در طول سالهای حضور در شهر قم هیچ جایگاهی جز تحصیل و تدریس در حوزه علمیه نداشته است. ایشان از هیچگونه موقعیت مالی، مادی، معنوی، پست یا مقام رسمی استفاده نکرده و این شیوه رفتار، بهعنوان سیرهای روشن در پرهیز از بهرهگیری شخصی از جایگاههای حکومتی، مورد توجه قرار گرفته و بهعنوان الگویی مناسب برای مسئولان و فرزندان آنان مطرح میشود. رابطه میان زهد و مدیریت کلان کشور رابطهای خاص و ویژه است. کسی که میخواهد در بالاترین مرتبه تصمیمگیری قرار بگیرد، اگر زندگی اشرافی داشته باشد و به چنین سبکی از زندگی عادت کند، قاعدتاً درکی از اوضاع کف میدان و وضعیت مردم عادی نخواهد داشت. بهعنوان مثال، کسی که حقوق مکفی دریافت میکند یا دارای منزل شخصی است، نمیتواند درک کند که استیجار و مستأجر بودن چه معنایی یا نرسیدن حقوق در پایان ماه چه دشواریهایی به همراه دارد. درک واقعی این مسائل زمانی ممکن است که فرد درد، سختی معیشت و فقر مردم را از نزدیک احساس کرده باشد. از اینرو، ما اعتقاد راسخ و امید و رجای فراوان داریم که رهبر فعلی انقلاب از این ویژگی و خصیصه برخوردار است. تسنیم: سطح علمی و اجتهادی ایشان را در مقایسه با علمای برجسته کشور چگونه ارزیابی میکنید؟ در مورد سطح علمی و اجتهادی آیتالله سید مجتبی خامنهای کاملاً روشن است که ایشان از جایگاه علمی و فقاهتی برجسته برخوردارند. اهل علم و فقهای شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها، از جمله برای تعیین رهبری، یکی از اصلیترین معیارها را اجتهاد میدانند و در این زمینه، اجتهاد ایشان بهروشنی مورد تأیید است. سوابق علمی ایشان مشخص و مستند است؛ سالها فعالیت علمی در قم، برگزاری کرسیهای درس و نگارش تقریرات به زبان عربی در مباحث فقهی و اصولی، حضور در کلاسهای مراجع بزرگ و دریافت اجازات اجتهاد، مؤید جایگاه برجسته علمی ایشان است. اساتید سید مجتبی نیز شناختهشده و معتبر هستند و خود ایشان نیز مجتهدی تربیت یافته است. این نکته که اجتهاد ایشان بیبدیل و بدون خدشه است، توسط اهل تشخیص و تخصص مورد تأیید قرار گرفته و در میان فقها و کارشناسان، هیچ شک و شبههای در این زمینه وجود ندارد. تسنیم: به نظر شما آیتالله سید مجتبی خامنهای از نظر سیاستمداری در چه جایگاهی قرار دارند؟ از نظر سیاستمداری، آیتالله سید مجتبی خامنهای در جایگاه بالایی قرار دارد. مهمترین نکتهای که به نظر میرسد، آشنایی کامل ایشان با مبانی امامین انقلاب و بهویژه با مبانی رهبر شهید انقلاب است. ایشان در عرصه سیاستمداری، تجربهای ویژه و متمایز دارد؛ از نزدیک با امور کشور و حاکمیت درگیر بوده و در بیت رهبر شهید مسئولیتهای جدی و جدیدی را بر عهده داشته است. این تجربهها موجب شده که ایشان در امور مختلف اشراف کامل داشته باشد. کسانی که آیتالله سید مجتبی خامنهای را از نزدیک میشناسند، ایشان را سیاستمداری کاملاً اهل تدبیر و پخته و دارای اشراف و فهم عمیق از مبانی امامین انقلاب میدانند. تسنیم: چه ویژگی شاخصی در نگاه علمی و فقهی ایشان وجود دارد که او را از سایرین متمایز میکند؟ از نظر علمی و فقهی، آیتالله سید مجتبی خامنهای فردی فقیه و نوگراست. بررسی سوابق تحصیلی و دروس ایشان نشان میدهد که با فقه سنتی جعفری بهطور کامل آشناست و از محضر اساتیدی همچون مرحوم میرجواد تبریزی در قم و شاگردان ایشان بهره برده است. همچنین، درسهای ایشان نزد سید موسی شبیری زنجانی و وحید کریمی که اصول قدیم را تدریس میکنند، نشاندهنده آشنایی عمیق با مبانی فقهی قدیم و سنتی است. علاوه بر این، از محضر دیگر فقهای معاصر و نوگرا نیز بهره برده و با مبانی فقه جعفری و سنتی کاملاً آشناست. علاوه بر فراگیری دروس بزرگان، خود صاحبنظر است و نظریههای جدی در فقه ارائه میدهد که با مبانی شخصی و اجتهادی ایشان منطبق است. تسنیم: به نظر شما مهمترین ویژگی مدیریتی رهبر جدید انقلاب در اداره امور کلان کشور چیست؟ از ویژگیهای برجسته مدیریتی ایشان میتوان به صاحب سبک و صاحب معنا بودن اشاره کرد. ایشان کاملاً به مبانی انقلاب و بهویژه مبانی رهبر شهید انقلاب آشنا هستند و این شناخت عمیق میتواند یکی از اصول مدیریت مؤثر باشد. یک مدیر موفق نهتنها در تصمیمگیریهای جزئی، بلکه در تصمیمگیریهای کلان نیز باید صاحب سبک، صاحب معنا و دارای دقتهای عقلی و تحلیلی باشد. تصمیمات کلان کشور صرفاً در ذهن فقیه و مدیری اهل معنا و با شاکله ذهنی و فکری منسجم شکل میگیرد. این شاکله ذهنی و فکری در آیتالله سید مجتبی خامنهای بهطور کامل وجود دارد و ایشان با برخورداری از این ویژگی، قادر است تصمیمات کلان و راهبردی کشور را با دقت، تحلیل و انسجام فکری اتخاذ کند. تسنیم: وظیفه روحانیت در تبیین و حمایت از دیدگاههای رهبر جدید را چگونه باید تعریف کرد؟ وظیفه روحانیون در تبیین و حمایت از رهبر جدید، همانند دوران حضرت آقا، این است که از ایشان حمایت و مبانی فکری و علمی ایشان را تبیین کنند. در این مسیر، نکاتی وجود دارد که در حوزه فقاهت، شجاعت، سیاستمداری و سایر مسائل مهم نیازمند همراهی و کمک هستند. پس از اعلام نام ایشان، در میان علمای جهان اسلام، استقبال ویژه و با فراغ بال صورت گرفت. بسیاری از علمای جهان اسلام، با توجه به آشنایی گذشته، ایشان را یادگار بزرگ پدر شهیدشان دانسته و مورداحترام و توجه قرار دادند. ایشان فرزند یک رهبر شهید هستند، اما بهعنوان شخصیتی با عظمت و مستقل شناخته میشوند و نه صرفاً «آقازاده». البته لازم است مدتی اجازه داده شود تا فضای رهبری ایشان تثبیت شود؛ درست همانند رهبر شهید انقلاب، در این مرحله زود است که ایشان تجلی کامل پیدا کند. با این حال، همانطور که ایشان بهتازگی پرده از نقاب برداشتهاند، به نظر میرسد در روزهای آینده، تواناییها و قابلیتهای ایشان بیش از پیش آشکار و ملموس خواهد شد. گفتوگو: مینا صدیقیان انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید